Ahiliğin Temel Değerleri ve ilkeleri

Hazırlayan: Mustafa COP

Ahiliğin Temel Değerleri ve ilkeleri

Ahiliğin temel değerleri ve İlkerleri, Ahilerin ana tüzüğü kabul edilen fütüvvet-nâmelerde açıklanmıştır. Tasavvufî bir cereyan olan Fütüvvetin en önemli iki şartından biri Müslüman olmak, diğeri de meslek sahibi olmaktı. İşsiz kimselerin teşkilata kabul edilmeleri, toplanma merkezleri olan zâviyeleri işsizler yurdu olmaktan kurtarmıştı. Böylece zanaat sahiplerinin çoğunun fütüvvet teşkilatına girmeleri, sonraki dönemlerde esnaflıkla Ahiliği birbirinden ayrılmaz ikil unsur hâline getirmişti.

Gerçekten de, fütüvvet ehlinde aranan doğruluk vefa, cömertlik, elinin bol, sofrasınınaçık olması gibi hususlar, ilerleyen asırlarda da esnafın uyma­ya çalıştıkları prensiplerdir. Fütüvvet'in Anadolu'daki kolu, teşkilatın piri Ahi Evran’a  izafeten "Ahilik"adıyla anılır (M. Kütükoğlu, c.1 s. 606-607).

Fütüvvet-namelere göre Ahiliğin temel değerleri ve ilkeleri şu şekilde sıra­lanabilir:

1.     İyi huylu ve güzel ahlâklı olmak,

2.     İşinde ve hayatında kin, hasetlik ve gıybetten kaçınmak,

3.     Ahdinde, sözünde ve sevgisinde vefalı olmak,

4.     Gözü, gönlü ve kalbi tok olmak,

5.     Şefkatli, merhametli, adaletli, faziletli, iffetli ve dürüst olmak,

6.     Cömert, ikram ve kerem sahibi olmak,

7.     Küçüklere sevgi, büyüklere karşı edepli ve saygılı olmak,

8.     Alçak gönüllü olmak, büyüklük ve gururdan kaçınmak

9.     Ayıp ve kusurlarını örtmek, gizlemek, affetmek,

10.   Hataları yüze vurmamak,

11.  Dost ve arkadaşlara tatlı sözlü, samimi, güler yüzlü ve güvenilir olmak,

12.  Gelmeyene gitmek, dost ve akrabayı ziyaret etmek,

13.  Herkese iyilik yapmak, iyiliklerini istemek,

14.  Yapılan iyilik ve yardımları başa kakmamak,

15.  Hakk'a, hukuka, hakkaniyete riayet etmek,

16.  insanların işlerini içten, gönülden ve güler yüzle yapmak,

17.  Daima iyi komşulukta bulunmak, komşusunun eza ve cahilliğine sab­retmek,

18.  Yaradandan dolayı yaratılanı hoş görmek,

19.  Hata ve kusurları daima kendi nefsinde aramak,

20.  iyilerle dost olup, kötülerden uzak durmak,

21.  Fakirlerle dostluktan, oturup kalkmaktan şeref duymak,

22.  Zenginlere, zenginliğinden dolayı itibardan kaçınmak,

23.  Allah için sevmek, Allah için nefret etmek,

24.  Hak için hakkı söylemek ve hakkı söylemekten korkmamak,

25.  Maiyetinde ve hizmetindekileri korumak ve gözetmek,

26.  Açıkta ve gizlide Allah'ın emir ve yasaklarına uymak,

27.  Kötü söz ve hareketlerden sakınmak,

28.  içi-dışı, özü-sözü bir olmak,

29.  Hakk'ı korumak, Hakk'a riayetle haksızlığı önlemek,

30.  Kötülük ve kendini bilmezliğe iyilikle karşılık vermek,

31.  Bela ve musibetlere sabır ve tahammüllü olmak,

32.  Müslümanlara lütufkâr ve hoş sözlü olmak,

33.  Düşmana düşmanın silahıyla mukabelede bulunmak,

34.  İnanç ve ibadetlerinde ihlaslı olmak,

35.  Fâni dünyaya ait şeylerle övünmemek, böbürlenmemek,

36.  Yapılan iyilik ve hayırda halkın hoşnutluğundan başka bir şey gözet­memek,

37.  Âlimlerle dost olup, dostlara danışmak,

38.  Her zaman, her yerde yalnızca Allah'a güvenmek,

39.  Örf, âdet ve törelere uymak,

40.  Sır tutmak, sırları açığa vurmamak,

41.  Aza kanaat, çoğa şükretmek ve dağıtmak,

42.  Feragat ve fedakârlığı daima kendi nefsinden yapmak,

43.  Namazı bırakmamak,

44.  Hayâ sahibi olmak,

45.  Dünya hayatına esir olmamak,

46.  Nefsin esiri olmamak,

47.  Helal kazanç sahibi olmak,

48.  Ahilerden muhtaç olanlara ihsan ve keremde bulunmak. Cömert , kerem ve ikram sahibi olmak (V. Erken, a.g.e.s. 127 – 129).

Fütüvvet-nâmelerden çıkardığımız şahsı ve toplumsal hayatın istikrarı­nı esas alan prensiplerden hareketle Ahilik örgütünün vizyonunun "Temel Düşünce"nin temel değerler alanını oluşturan kısmının kısaca;

-  Teşkilâtın toplumsal sorumluluğu

-  Hizmette mükemmellik

-  Dürüstlük ve doğruluk

-  Ortak yaşama

anlayışından meydana geldiğini ifade edebiliriz.

Ahilik Teşkilâtının vazgeçilmez değerlerinden olan "toplumsalsorumluluk", yüklenmiş bulunan fonksiyonlar ile hayat bulur (V. Erken, Ahilik, s. 127-129).

KAYNAK: Ahilik-Öğr.Gör. Kâzım CEYLAN

Güncelleme Tarihi: 28 Haziran 2015, 17:40
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner128