Bolu Komando Tugayı İnanılmazı başardı!

Kıbrıs Türk Barış Harekâtının 39. yıldönümü nedeniyle Bolu Komando Tugayının Kıbrıs adasında yazdığı kahramanlık destanını araştırdık. 20 Temmuz sabahı Türk Silahlı Kuvvetleri, saat 08.20'de dünya savaş tarihindeki en geniş kapsamlı havadan taşınır birlik operasyonunu başlatırken Tuğgeneral Sabri Demirbağ komutasındaki Bolu Komando Tugayını taşıyan helikopterler peş peşe Kıbrıs topraklarına indiler ve harekâtın en kritik noktalarında gösterdikleri başarılarla adlarını tarihe altın harflerle yazdırdılar.

Bolu Komando Tugayı İnanılmazı başardı!
 1974 yılının Temmuz ayında, Türkiye Cumhuriyeti, Atina askeri dikta cuntasının Kıbrıs’ta sergilemek istediği kanlı oyunu, kılıcını çekerek önlemiş ve Yunanistan’ın Enosis faşist yayılmasını durdurmuştur. Kıbrıs Barış Harekatı, toplumsal olarak yaşanan yoğun bir heyecan fırtınasıdır. Operasyon süresince savaşa katılan askerlerimizin, ulusumuzun ve Kıbrıs Türk toplumunun her ferdi, zafere olan müşterek inançlarını paylaşmışlardır. 1963- Kanlı Noel, 1965 Erenköy ve 1967 Boğaziçi -Geçit kale Rum saldırıları karşısında Türkiye garantörlük haklarını, hava operasyonları düzenleyerek kullanmıştı. Bu zaman diliminde, Türk Silahlı Kuvvetleri Kıbrıs’a müdahale için gerekli olan amfibi harekat yapabilme yeteneğinden yoksundu. Genelkurmay Başkanlığı’nın planlı reorganize çalışmaları sonunda, öncelikle çıkarma gemileri satın alınarak ya da inşa edilerek amfibi filo ve bir deniz piyade alayı oluşturulmuş, ayrıca havadan indirilen ve taşınan komando birlikleri tugay seviyesine çıkartılmıştı. İskenderun’da konuşlanan 39. ve Ankara’daki 28. tümenler, 70’li yıllara gelindiğinde, eğitimlerini “Kıbrıs’ta bir harekat konsepti” üzerine yoğunlaştırdılar.

Bolu Komando Tugayı müdahale planlarının en önemlisinde yer aldı

 

Türk Genelkurmay Başkanlığı, Kıbrıs’a müdahale amacıyla 5 adet plan geliştirmişti.YILDIZ ATMA-1 Harekat planı: Lefkoşe yöresine yapılacak olan ve yalnızca Kayseri Hava İndirme Tugayının paraşütle atlayarak başlatacağı plandır. Havabaşı tutulması sonrasında aynı bölgeye Bolu Komando Tugayı helikopterle taşınacak harekâtın gelişimiyle askeri güç, yine havadan intikalle 2 tümen seviyesine çıkartılacaktı.

20 Temmuz günü, Girne sahillerine çıkılacaktı

Ada’da gerçekleşen 15 Temmuz faşist darbesi, Türkiye’nin müdahalesi için haklı bir konjöktür oluşturmuştu. Teyakkuz durumuna geçen Türk Silahlı Kuvvetleri, hızlı biçimde birlik kaydırma ve kadro takviyeleri bağlamlarında çalışmalar başlattı. YILDIZ ATMA - 4 planı esaslarına göre 20 Temmuz günü, Girne sahillerine ilk olarak Deniz Piyade Alayı çıkarak, kıyı başını ele geçirilecekti. İkinci kademede 50. Piyade Alayı amfibi harekatı geliştirip, Girne kentine doğru taaruz edecek ve havadan indirilen birliklerle birleşme sağlanacaktı. Bu aşamada mevcut çıkarma tekneleri Mersin’e dönerek, 39. Tümen birliklerini Ada’ya taşıyacak ve gereken takviye sağlanmış olacaktı. Havadan indirme ise Kayseri Hava İndirme Tugayı’nın Gönyeli ve Kırnı operatif bölgelerine paraşüt saldırısı ile başlatılacak, eş zamanlı olarak helikopterlerle taşınan Bolu Komando Tugayı'nın hava başına intikali ile güçlenecek olan birliklerin bir kısmı Lefkoşe yöresine ilerleyerek Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alayı’nı Takviye edecek, diğer birlikler ise Boğaz - St Hillarion – Beşparmaklar ekseninde geliştireceği taaruzla, amfibi kuvvetlerle birleşmeyi gerçekleştireceklerdi.

 

Kod adı; Zafer

 

Tuğgeneral Sabri Evren komutasında Hava İndirme Tugayı, Tuğgeneral Sabri Demirbağ komutasında Bolu Komando Tugayı ile P.Albay İbrahim Karaoğlanoğlu komutasında 50. Piyade Alayı ve Dz. Yarbay Neşet İkiz komutasındaki Amfibi Deniz Piyade Alayı'ndan yapılandırılarak, Tuğgeneral Süleyman Tuncer tarafından komuta edilen Çakmak Özel Görev Kuvveti'nden ibaretti. Komando tugayı, gün içersinde bir Jandarma Komando Taburu (Nevşehir) ile takviye edilecekti. YILDIZ ATMA 4 planının yürürlüğe girmesi için kod kelime "ZAFER", planın iptali halinde belirlenen kod ise "TEMEL" olarak belirlenmişti. Türk Silahlı Kuvvetleri, savaş çarklarını yalnızca 4 gün içersinde çalıştırarak hazır hale getirecek ve bu kısa ancak ALTIN günler sonunda Kıbrıs’a müdahale edilecekti.

 

Bolu Komando Tugayı, saat 12.00'da kışlasından hareket etti

 

16 Temmuz günü, birliklere harekât emirleri ulaştırıldı. 39. Piyade Tümeni'ne bağlı 50. Piyade Alayı, küçük gruplar halinde sızma yürüyüşü yaparak 16/17 Temmuz gecesi ALATA plaj bölgesine intikal etti. Bolu Komando Tugayı, saat 12.00'da kışlasından hareket ederek saat 23.00'da Ankara Mamak’a ulaştı. Kayseri Hava İndirme Tugayı paraşüt hücumu hazırlıklarını başlattı. Birinci ve İkinci Deniz Piyade Taburları ALATA bölgesine intikallerini tamamladı. 17 Temmuz günü ÇAKMAK Özel Görev Kuvveti oluşturuldu. 18 Temmuz günü 39. Tümen'e bağlı tüm birliklere intikal emirleri verildi. Bolu Komando Tugayı, ÇUMRA bölgesindeki geçici konaklama yerine intikalini tamamladı. Diğer birlikler ise hazırlık ve intikallerini sürdürdüler. Aynı gece kolordu karargahında, Kara Kuvvetleri Komutanı'nın başkanlığında 6. Kolordu, 39. Tümen, Çakmak Tugayı, Deniz Piyade Alay Komutanları'nın ve Sualtı Taaruz Tim Komutanı'nın katıldığı bir toplantı yapılarak, planlar son kez gözden geçirildi ve Girne kentine 5 mil uzaklıktaki Pladini plajı (YAVUZ) çıkarma yeri olarak belirlendi. 19 Temmuz günü Çakmak Görev Kuvveti saat 06.00'dan itibaren yükleme ve bindirme faaliyetlerine başladı. İlk dalgada çıkacak olan birlikler yüklemelerini saat 13.30'da tamamlayarak 12 adet LCT ve 9 adet LCU ile Kıbrıs’a doğru deniz seyrine başladılar. Bolu Komando Tugayı, 12.30'da OVACIK bölgesine intikalini tamamlayarak Nevşehir Jandarma Komando Taburu'nu ve 28. Tümene bağlı 230 Piyade Alayı'nın Birinci Taburu'nu emrine alarak 5 taburlu olarak yeniden teşkilatlandırıldı. Kayseri Hava İndirme Tugayı son hazırlıklarını yapıyordu.

 

Botlar önce Girne önüne geldi

 

20 Temmuz sabahı sisli Kıbrıs kıyılarına iki adet Jandarma botu yaklaştı. Botlarda Dz. Bnb. Yılmaz Cengiz komutasında çıkarma plajını temizleyecek olan 20 SAT ve 10 SAS komandosu bulunuyordu. Botlar önce Girne kenti önüne gelmişler, daha sonra sessizce doğu yönünde seyrederek Pladini plajını, kolaylıkla bulmuşlardı. Saat 06.00'da 14 SAT komandosu dalarak ve yüzerek plajda var olabilecek engelleri aradılar. Çıkarma yön ve giriş noktalarını belirleyerek işaretlediler. Deniz komandolarının bu faaliyetleri karşısında kıyıda bulunan koruganlardan makineli tüfek ateşi açıldı. Botta bulunan Bnb. Yılmaz Cengiz ve Astsb. İsmail Bölükbaşı, namlularını sahile çevirerek bu ateşe yanıt verdiler ve Kıbrıs harekâtında düşmana karşı ilk kez tetik düşüren Türk askerleri oldular. Küçük çaplı bir düşman topu da Komandoları korumakla görevli olan TCG Çakmak Muhribinin mermileriyle susturuldu.

 

Bolu Komando Tugayı askerleri Kıbrıs topraklarında...

 

20 Temmuz sabahı Türk Silahlı Kuvvetleri, saat 08.20'de dünya savaş tarihindeki en geniş kapsamlı havadan taşınır birlik operasyonunu başlattı. Tuğgeneral Sabri Demirbağ komutasındaki Bolu Komando Tugayını taşıyan helikopterler peş peşe Kıbrıs topraklarına inmeye başladılar. Hava indirme kademeleriyle eş zamanda yapılan bu harekat, 72 helikopterle icra ediliyordu. Birinci Komando Taburu, tertiplenerek, Ağırdağ- Doğruyol istikametinde yürüyüşe geçti. Ovacık’ta tesis edilen üs bölgesine dönen helikopterler, saat 11.45'te ikinci Komando Taburunu aynı bölgeye taşıdılar. Tabur, yeterli miktarda araç ile motorize olarak Şato bölgesine intikal etti. Üçüncü sortide Üçüncü Komando Taburu 15.45 de yoğun düşman ateşi altında Gönyeli bölgesine indirildi. Bu tabur, savaş koşulları nedeni ile ancak uzun bir süre sonra Pınarbaşı bölgesine doğru harekete geçti. Geçen zaman sırasında birinci ve ikinci Taburlar, ST. Hillarion Kalesi ile Şato bölgesi arasında kalan atış poligonunu işgal ettiler. Kıbrıs’ta bulunan Yunan Kontenjan Alayı, öğleden sonra tank destekli taaruzlarıyla Türk Kuvvetleri alayı üzerinde baskı kurmuştu. Hava İndirme Tugayına bağlı unsurlar, Alayı takviye ederek düşman saldırılarını durdurdular. Saat 12.00 civarında Kıbrıs’a ayak basan Altıncı Kolordu Komutanı Korgeneral Nurettin Ersin birliklerinin komutasını ele alarak harekatı cephede idare etmeye başlamıştı. 21 Temmuz günü, şafakla birlikte Kıbrıs üzerine gelen Türk Hava Kuvvetleri, birliklerimize sağladığı hava desteğiyle kadersel bir rol oynadı. Hava Kuvvetlerimize bağlı uçaklar, aynı gün yanlış bilgilenme ve bir dizi hata sonucu TCG Kocetepe muhribini batırdılar. Yıldız Atma-4 planının birinci safhası başarıyla tamamlanmıştı. Ancak, birliklerimiz dar bir alanda yoğun biçimde sıkışmış durumdaydılar ve ele geçirilen yörelerde temizlenememiş bölgeler bulunuyordu.

 

İkinci harekât: "Ayşe Tatile Çıksın”

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 353 sayılı kararının 5. maddesi gereği 22 Temmuz 1974 tarihinde ateşkes ilan edildi. Türk Silahlı Kuvvetleri'nin bu müdahalesinin sonucunda Yunanistan'daki cunta idaresi ve Kıbrıs Cumhuriyeti'ndeki Nikos Sampson Hükûmeti görevini bıraktı. Ancak 8 Ağustos'ta II. Cenevre Konferansı'nın yapılmakta olduğu zamanda Türklerin Limasol ve Larnaka civarında bir miktar köyü boşaltmış olmalarına rağmen, Rum Millî Muhâfız Alayı veEOKA-B ele geçirdikleri yerleri tahliye etmedikleri gibi ellerindeki esirleri de serbest bırakmadılar.Cenevre'de sürdürülen görüşmeler sırasında anlaşmanın mümkün olmadığı kanaati kesinleşince harekâtın yeniden başlatılacağı anlamına gelen "Ayşe Tatile Çıksın" (Ayşe, Turan Güneş'in kızı Ayşe Güneş'in adıdır.) parolasını Türk Dışişleri Bakanı Turan Güneş, Başbakan Bülent Ecevit'e bildirdi. Bunun üzerine 13 Ağustos'ta Türk birlikleri tekrar ilerlemeye başladı. Türk birlikleri 14 Ağustos'ta başkent Lefkoşa'ya, 15 Ağustos'ta Lefke ve Magosa'ya girdi. Harekât neticesinde bir taraftan Magosa'ya diğer taraftan Lefke'ye varılarak Türk tarafının sınırları çizildi.

Demirbağ 84 yaşında vefat etti

Kıbrıs Barış Harekatı'nda görev alan Bolu 2. Komando Tugay Komutanı emekli Tümgeneral Sabri Demirbağ (84), 2005 yılında İstanbul'da toprağa verildi.1974 Kıbrıs Barış Harekatı çıkarmasındaki Bolu 2. Komando Tugayı'nın gösterdiği başarı dolayısıyla, Tugay Komutanı Sabri Demirbağ'a, "Kıbrıs Fatihi" denilmişti.

 



 

Güncelleme Tarihi: 22 Temmuz 2013, 22:02
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner128