banner133

banner101

22 Ekim 2017 Pazar

BULUTLARI ANLAMAK

05 Ekim 2017, 11:08
Bu makale 204 kez okundu
BULUTLARI ANLAMAK
Suat Tosun
Bulutlar  aslında  bir  karabasanmı dır?
Mavi gök  inancı   moral, bulutsuzluk özlemi  beklentimiz  mi olmalı?
Diğer   taraftan,”bulut  gibi sarhoş,buluttan nem kapma “ deyimleri  hep olumsuzluk ları  pekiştirmekte mi dir ? 
Oysa,bu şartlanmış düşüncelere  kendini  kaptırmayan, bulut aşığı Gavin  Pretor-Pinney’e  göre; “insanlar,  bulutları neredeyse  fark etmemekte,onları  kusursuz  bir  yaz gününün önünde  engel  ,sıkıntılı hava  bahanesi  olarak görmektedir.Bulutlar  haksız  yere  kötülenmekte ,onlarsız  yaşantımızın ölçüsüz  şekilde  fakirleşeceğini,bulutsuz  gökyüzü tekdüzeliğine bakmak zorunluluğu  ise yaşamı sönük bırakacaktır” demektedir.
Bundan 15 yıl öncesinde, bu zavallılığın sürüp gitmesine daha fazla izin verilmeyeceğinin kararına varan Pretor-Pinney bulutların savunmacısı olmaya karar verdi. 2004 yılında bu işi üstlenerek “Bulut Sevenler Derneği” adını verdiği kuruluşu kurdu.Bulutlar hakkında herkesin kafasındaki soruları karşılayabilecek bir kitap olmayışı,onu “Bulut Gözlemcisinin Rehberi” (Tubitak-2008) kitabını yazmağa yönlendirdi.
Kitabın ilk sayfalarında” Bulut Sevenler Derneği Manifestosu” yer aldı.
Bu manifestodan bir kaç satır…
-Biz inanıyoruz ki  bulutlar haksız yere kötülenmektedir  ve onlar olmasaydı yaşam ölçülemiyecek kadar yoksullaşırdı.
İnsanlara hatırlatmak isteriz ki, bulutlar atmosferin ruh halinin ifadeleridir ve insanın yüz ifadesi gibi  okunabilirler.
-Bize kulak verecek herkese diyoruz ki;  ”Yukarı bakın,oradaki gelip geçici güzellikten  haz duyun ve başınız bulutlarda yaşayın”.
Doğadaki hiç bir  şey bulutların çeşitliliği ve oyuculuğu  ile yarışamaz.1802 yılında meteorolog  Luke  Howard, bulut adlandırmasının temellerini atmıştır.Howard,  o sıralarda botanik ve zoojide  kullanılmakta olan “Linneaus”sisteminin benzeri bir sınıflandırma önermişti.
Uluslararası  Bulut  Atlası’nda(1995) J.B. Lamark tarafından önerilen yeni sınıflandırmada da üç bulut basamağı aşağıdaki şekle sokuldu:
-Alçak Bulutlar:Çoğunlukla 2000 m.nin altında olur.
Kümülüs,Kümülünimbus,Stratus,Stratokümülüs
Kümülüse  güzel hava bulutu da denir.Çünkü güneşli havalarda oluşur ve yağmur yağdırmazlar.Bulutları kralı “Kümülonimbus” ufak tefek anlaşmalara uymayı kendine yakıştırmaz ve genellikle üç aşama boyunca yükselir.Ancak onu alçak bulutlar basamağına sokmak en doğrusu kabul edilmiştir.Özellikle,tropikal ve suptropikal bölgelerde sık rastlanır.Buralarda bir   bulutun konveksiyonla büyüyüp dağılmasından sonra bir diğerininin oluşumunu tetiklediği ”çok hücreli” fırtına ve kasırgalardır(Yirmi gün önceki Amerika’da Karayibler ve Florida’da korku salan peşpeşe kasırgalar).
-Orta  Bulutlar :2000-7000 m. arasında oluşur.Altokümülüs, alto stratüs,Nimbostratus
-Yüksek Bulutlar :2000-14000 m.arasında oluşur.
Sirrus,Sirokümülüs,Sirrostratus.Sıkça  rastlanan bulutlar  arasında en güzeli Sirrüstür.Adı Latincede saç perçemi anlamındadır.Nimbostratus bulutlarının ise güzellik yarışmasında hiç şansı yoktur.
Stratus bütün bulut çeşitleri arasında en alçakta olanıdır.Bir Stratus bulutu yere çok yakın olduğundan”sis” veya “mist” adını alır.Eğer görüş mesafesi 1 km.den az sa, meteorologlar buna “sis” demişlerdir.
Orman yangınlarının üzerinde görülebilen kalın Pyrokümülüs bulutlarıdır.
Sabrınızı zorunlu olarak zorlayarak, Latince bombardımanına biraz daha devam edelim.
BULUT   GÖZLEMCİLERİNE  ÖĞÜTLER 
-Onların yanında “ oh hava mis gibi,tek bulut yok” diye konuşup sevinirseniz ; banal ve yavan ilan edilebilirsiniz.Çünkü onlara göre,Kümülüs kümeleriyle dolu bir gökyüzünden daha güzel ve ilham verici bir şey olamaz.
-İstisnai olarak kule gibi yükselen Kümülüs Kongestus bulutu bazen dehşet saçan Kümülonimbus  bulutlarına  dönüşebilir.Bu  sırada;”bulutlar sabah  dağ gibiyse, akşam çeşme gibidir “deyimini unutmayın !
-Denizciler;” gökte balık sırtı bulutlar görününce çok geçmeden yağmur yağacak” derler.
-Batı yönünde havanın açık olması,güçlü bir olasılıkla bulutsuz bir havanın gelmekte olduğunu gösterir.Hatta; “ kızıl gökyüzü akşam göründüğünde çoban için müjdedir.Sabah göründüğünde ise uyarıdır”diye halk deyişi vardır.Bu gözlem binlerce yıldır bilinir.
-Güneşli bir  günde küçük bir adanın etrafında dolaşanlar,adanın üzerinde bulut görürler.Bunun sebebi ,onu çevreleyen sudan daha fazla güneş ışınlarını emme yeteneğine sahip olmasıdır.Güney Denizleri yerlileri, çok uzaktayken adaların varlığını  bu kümülüs bulutlarından anlamakta ustadırlar.
-Her bulut,hatta  en gösterişşizi bile, şafak vakti ve gün batımında ki ışıkta daha güzel görünür.Doğa Bilimcisi H.David Thoreau” Doğadaki en güzel şey ,gözü yaşlı bir buluttan yansıyan güneş ışığıdır” demiştir.
Sayın G.Pretor-Pinney’ in değerli rehber kitabından bazı konuları sizlere aktardım,daha pek çok bilgi tabiiki kitapta kaldı.Yazara  teşekkür ederken,yazımı  yine ondan bir bulut fantezisiyle sonlandıracağım.
Akşam yemeğinde   bulutlardan bir menü hazırlanacaktır.Bakalım yaratıcı fikirler nasıl yemekleri tercih etmişlerdir?
- Patatesten Kümülüs Püresi yapabilirsin,
- Stratüs Bezelye Çorbası da sisli günlerde ki bulutları andırır.
- Alto-Kümülüslere benzeyen Paşaköy Ekmeği hiç fena fikir değil !

Bu içeriğe yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    SENDE YAZ
    Ziyaretçi Defteri

    Siz de yazmak istemez misiniz?

    GAZETE MANŞETLERİ
    EN ÇOK YORUMLANANLAR
    BUGÜN
    BU HAFTA
    BU AY
    SAYFALAR
    ARŞİV
    banner82

    banner129