KIRSALA SIĞAMAYAN YABAN DOMUZU

Hem de aile boyu, Azılı baba,Beniş  anne ve Pijamalı veya Potak  diye  adlandırılan  yavruları ve de akrabalarıyla ansızın karayolunda giderken karşınıza çıkabilir..!

2018   yılı  9 Ekim tarihinde gece geç saatlerde , Adapazarı-Kaynarca  karayolunda bir panelvan araç yoldan karşıya geçen yaklaşık 20 adet yaban domuzu sürüsüne çarpmış ve 17 yaban domuzu ölmüş.

2030’lara  doğru yol  alırken , yabanıl dengeleri değişen Dünyada, insan-yaban domuzu  çatışma olasılığı hayli yüksek.

Her dişi yaban domuzu,18 aylıkken üremeye başlayabiliyor .Ve yılda 4 ila 6  domuz yavrusu üretebilmekte.

Hızlı üreme  oranları ,ideal  yiyecek  arama habitatlarının kolaylığı ve doğal avcılarının (bilhassa kurtlar, yavrularına musallat olur) azalışı, nüfuslarının artışını körüklemektedir.

Kimi hayvansevere göre, utangaç görünmesine karşın, bazılarına göre de,yaban domuzları büyük ölçüde vahşiler.

Avrupa Kıtasının her yerinde yaşamalarına rağmen, literatürde yaban domuzlarının kışkırtılmaksızın insanlara saldırdığına dair doğrulanmış bir bildirim  bulunmadığı  belirtiliyor (George Monbiot, Yaban Yaşam, 2018).

Evcil domuzları öldürebileceği ve evcil dişi domuzları gebe bırakabileceği; İngiltere’ de zirai mahsule zararları ise ,tavşan gibi yabani hayvanların zararlarından daha az olduğu bildirilmektedir.

Monbiot’a göre; besi hayvanlarına  domuz humması ve şap hastalığı, gibi ekzotik hastalıkları bulaştırabilmekte  , bruselloz, tüberküloz gibi sayısız patojen taşımaktadırlar.

Amerikalı vahşi yaşam ekolojisti Prof.Dr. Marcus Lashley (2019);Yaban domuzlarının Avrupa  ve Asya Kıtalarında doğal ortamlarında  ekolojik zarar vermediklerini ,buna karşılık Amerika’da zararın çok fazla olduğunu belirterek bu ilginçliğe dikkati çekmektedir.

Avrupa’da yaban domuzunun ekosistemde yararı konusunda tartışmalar sürerken ,Kuzey Amerika’da bugün fikir birliği olarak, yaban domuzlarının hem ekosistemlere ve hem de ekonomi  için tehdit oluşturduğu vurgulanmıştır.

2000’i yılların başında ABD de yaklaşık, 1.5 milyar ABD Doları tahmin edilen ekonomik hasar vardır.O zamandan beri ABD deki yaban domuzu   populasyonları   yaklaşık %30 çoğalmış ve işgal ettikleri alan ise  %40 artmıştır.

Yaban domuzları aşırı genelci besin seçicilerdir.Bu da bir çok farklı gıdadan   dolayı hayatta kalabilecekleri anlamına gelir .  Onların beslenme alışkanlıkları; öncelikle tarımsal ekinler ,artık meyve, tohum,yaprak ,sap ve yabanıl bitki kökleri olmaktadır.

Son zamanlar da  Güney Carolina  kıyılarında bir adada yapılmış bir araştırmada ; nesli tükenmekte olan deniz kaplumbağaları  tarafından bırakılan yumurtaları kazıp tükettikleri,bazı yıllarda kaplumbağaların yavrulama başarısını sıfıra indirdiği bildirilmiştir.

Ülkemizde Isparta Üniversitesinden Yar.Doç.Dr. Yasin ÜNAL (2017);Yaban domuzunun  insan yerleşmelerine gelme isteği,esas itibariyle beslenme ihtiyacını giderme mecburiyetidir.Bu doğal gereksinimin karşılanabileceği habitatlar oluşturulmalı veya yetersiz hale gelen habitatlar geliştirilmeli, bu suretle domuzlar insan yerleşimlerinden uzak duracaktır “ diyerek domuz zararlarına çözüm önermektedir.

 Önceki yazımda ele aldığım, otoban ve karayollarıyla daralan yabanıl ekosistem alanlarını birbirine bağlıyacak ekolojik koridorların (köprülerin) devreye sokulmasının kesinlikle  olumlu yönleri olacaktır.

Saygılarımla.

YORUM EKLE