banner133

banner128

banner101

28 Nisan 2017 Cuma

NELER OKUDUM

19 Nisan 2017, 10:28
Bu makale 325 kez okundu
NELER OKUDUM
Hasan DİNÇ
Kütüphanemin yarısına yakını ilahiyat kitaplarından oluşmaktadır. Başta İslâm olmak üzere insanlığın inandığı diğer dinlere ait dilimizde yazılmış kitapların önemli bir kısmı kütüphanemde bulunmaktadır. Kütüphanemdeki kitapların hemen büyük kısmını okudum ve inceledim. Bu konuda kütüphanemde eksikliğini hissettiğim kitaplar arasında Alevilikle ilgili olanlar başta gelmektedir. Çok uzun zamandır bu eksikliği gidermek gibi bir arzum vardı. Gittiğim her yerde bir arayış içine girdim. Kitapçılarda münhasıran bu konuda yazılan kitapları aramaya başladım. Doğru söylemek gerekirse doğrudan konuyla ilgili yazılmış kitaplar bulmakta zorlandım.
Son günlerde Bolu’muzda kitap günleri adıyla eskiden Menekşe Oteli olarak bildiğimiz binanın zemin katında kitaplar satılmaya başlandı. Ziyaret ettiğim bu kitap satış yerinde konuyla ilgili önemli sayıda kitapla karşılaştım. Uygun bulduklarımı aldım ve okudum. Okuduğum bu kitapları hem değerlendirmeye aldım hem de muhtevalarıyla birlikte okuyucularıma tanıtmaya karar verdim.
“Evvelen şunu belirtmek icap eder ki, Aleviliğin teolojik kaynakları arasında deyiş ve nefesler neredeyse birincil düzeyde yer almaktadır. Hatta Aleviliğin kutsal metinlerini en başta DEYİŞ ve NEFESLER teşkil etmektedir. DEYİŞ ve NEFESLERİ diğer kutsal kitaplarla müsavi gören Alevi anlayışı kendini, deyişleri ayet olarak nitelemek suretiyle göstermektedir. Nitekim deyiş okumaya da ayet okumak denilmektedir. Ayrıca deyiş okurken çalınan bağlama/saza da TELLİ KUR’AN denilmesi bu koşutta bir yaklaşımın sonucudur”
Yukarıdaki bölüm Sayın Mustafa Kılıç’ın KUR’AN’DAKİ ALEVİLİK adındaki kitabından alınmıştır. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunu olan Sayın Mustafa Kılıç bu konuda yetkin birisi olduğunu yazdıklarıyla kanıtlamıştır. Üstelik Alevi topluluğu içinde de saygın bir yeri olduğu bilinmektedir.  Onun yukarıdaki önemli tespitini dikkate almam gerektiğine inandığım için Aleviliğin en önde gelen kaynakları kabul edilen NEFES ve DEYİŞLERE yöneldim. Başta Ahmet Yesevi Hazretleri olmak üzere Hacı Bektaşi Veli, Yunus Emre, Pir Sultan Abdal, Kaygusuz Abdal, Şair Dertli ve Âşık Veysel’i tekrar,  tekrar okudum. Osmanlı Devletinin kurucusu Osman Bey’in kayın pederi Şeyh Edebali’nin günümüze ulaşan öğütlerini bir kere daha gözden geçirdim. Bunun için yeni aldığım Sayın Ali İmren’nin derlediği ANADOLU ALEVİLİĞİNİN DESTANLAŞAN KAHRAMANI PİR SULTAN ABDAL adındaki muhtevalı kitabı okudum. Günümüzde birçok deyişi türkü formunda bestelenen ve severek dinlediğimiz Pir Sultan Abdal’ın bu nefes ve deyişleri gerçekten bizim birçok yönden açlığımızı giderecek boyutta ve mana yüklüdür. Siyasi anlamdaki ( Anadolu Alevi Oğuz boylarının kurduğu Safavi hükümdarı Şah işmail’i öven ve Anadolu Aleviliğine karşı haksız tutumları nedeniyle Osmanlı devlet yönetimini eleştiren) nefes ve deyişleri bir tarafa bırakılırsa bizim gönül telimizi titretmeyen bir deyiş ve nefesine rastlamadım. 
Pir Sultan Abdal rüşvet yiyen, keyfi fetvalar veren, haram yemekten korkmayan, hak söyleyeni cezalandıran, düzene yaranmaya çalışanlar karşısında bilinçli, dirayetli, sömürüye ve haksızlığa baş eğmeyen mazlum ama mücadeleci bir karakter olarak karşımıza çıkar. Onun “Kadılar, müftüler fetva yazarsa/ İşte kemend işte boynum asarsa/ işte hançer işte kellem keserse/ dönen dönsün ben dönmezem yolumdan” deyişi yukarıdaki karakter özelliklerini birebir yansıtmaktadır.
Yine Pir sultan Abdalın şu dörtlüğü  “Pir Sultan Abdal’ım sözlerin hatır/ Hak diyen canlardan hiç şüphem yoktur/ Cehennemde ateş olmaz, nar yoktur/ Herkes ateşini bile götürür” ne büyük gerçekleri içinde saklamaktadır.
Hele onun şu “Uzak ol cahilden, kamile yakın/ Sözümde mana yok, darılma sakın/ Hasmın karıncaysa merdane takın/ Ummadık taş başa düşer mi düşer” ve “ Altından bir pula olur mu kail/ konuş ki ehl ile olasın ehil/ konuşma cahille olursun cahil/ kişi itibardan düşer mi düşer” nasihati ne kadar da arifanedir.
Pir Sultan Abdal’ın yobazı kınayan şu “Boz bazınan, kaz kazınan/ Vaz vazınan, vız vızınan/ Beş vakti bir niyazınan/ Kıldım sanma kılamadın” ve “Gerek gücen gerek kakı/ Gerek Dürr-i Meknun oku/Sen bu amel ile Hakk’ı/ Buldum sanma bulamadın” deyişi günümüz insanı içinde geçerli değil mi?
Sayın Mustafa Kılıç’ın KUR’AN’DAKİ ALEVİLİK kitabı Alevilik konusunda bilmediğim birçok konuya ışık olmuştur. Aleviliğin en önemli kaynağının ise NEFES ve DEYİŞLER olması gerçeği ise beni bu konuda bir gerçeğe yönlendirdi. Sırf bu gerçek bile bu kitabın okunmasına değmektedir. Konuya ilgi duyan bütün okuyucularıma tavsiye ederim.
Bunun dışında yine konuyla ilgili olarak alıp okuduğum kitaplardan Mustafa Çetinoğlu’nun SAFEVİLER VE KIZILBAŞ TÜRKLER adlı kitabı da hem tarihi hem de Anadolu Alevi Türkmenleri hakkında önemli bilgiler vermektedir. Yine Sayın Ali Narçın’ın GİZLENEN ALEVİLİK kitabını da sabırla okudum. İnsanoğlunun ilk günlerinden beri itikat konusunda geçirdiği evreleri anlatmaktadır. Her inancı anlatmış ama her nedense Aleviliğe hiç yer ayırmamış. Dinler ve inançlar tarihi denilse de GİZLENEN ALEVİLİK’le ilgili bir şey bulamadığımı söylemek isterim. Bu kitabı okuduktan sonra düştüğüm notta “Aleviliği öğrenmek için aldığım bu kitaptan beklediğim yararı bulamadığımı açıkça belirtmeliyim. Çeşitli ilk çağ öğretilerini sıralamış, Aleviliği bu inançlarla ilişkilendirmek istemiş, ancak bunda da pek başarılı olamamıştır. En son bölümde konuya biraz yaklaşmış görünse de çok az yer ayırmış olması başarısını perdelemiştir.” Kanaatim tam olarak özetlenmiştir.
Son bir aydır okuduklarımı yazdım. Bundan sonra okuduklarımı yine sizlerle paylaşacağım. Kalın sağlıcakla.

Bu içeriğe yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    SENDE YAZ
    Ziyaretçi Defteri

    Siz de yazmak istemez misiniz?

    GAZETE MANŞETLERİ
    EN ÇOK YORUMLANANLAR
    BUGÜN
    BU HAFTA
    BU AY
    SAYFALAR
    ARŞİV
    banner82

    banner129