Seben Köy Evleri

          Seben Köy Evleri ile ilgili aşağıda okuyacağınız  yazı, 24.04. 2013 tarihinde Bolu Olay gazetesinde yayınlanmıştı.   Yazıyı, “ Seben köy evlerinin  gelecek kuşaklara taşınması ve kültürel ve turizm amaçlı kullanımı için, öncelikle, bu evlerin, tarihi ve mimari açıdan incelenmesi, planlarının çıkarılması ve envanterlerinin tutulması  gerekmektedir. Abant İzzet  Baysal Üniversitesi’nin turizm, tarih ve mimarlık bölümlerin bu konuyu üstlenmeleri,  yöremiz   yöneticilerinin de bu çalışmalara  gereken desteği  vermeleri  gerekmektedir.  .” diyerek sonlandırmıştım. Aradan geçen üç yılı aşkın süre içinde  bu yapılar  restore edilmediği gibi  , envanterleri de  çıkarılmadı maalesef. 
            Eski evlerin restore edilerek, turizm amaçlı kullanımı ile, gelecek kuşaklara aktarılması konusunda projeler geliştiren bir belediyenin olduğunu geçen günlerde ulusal basında yer alan  haberlerden öğreniyoruz.  Habere göre  ; Tekirdağ  Büyükşehir Belediyesi ‘Miras Yolu “ adlı bir  proje  ile kültürel bir dönüşüm başlatmış.  Proje kapsamında, tarihi ve kültürel değeri olan ve birbirine yakın 5 köyde  yer alan  100’ e yakın ,altı taş ,üstü ahşap sivil mimari örneği yapılar restore edilmeye başlanmış. .Köyler   tarihi evlerinin yanında , endemik bitki örtüsü ile koruma altına  alınmış. Köylülerden restorasyon için ücret talep edilmemekte  , restorasyon bedellerini belediye  üstlenmekteymiş.  Her köyde restorasyon atölyeleri oluşturularak, daha sonraki onarımların da bu atölyelerde gerçekleştirilmesi planlanmaktaymış . Tekirdağ Belediye Başkanı , bu proje ile Safranbolu ve Beypazarı gibi tarihi kentlere  bir alternatif yaratmayı ve bu köylerde eko turizmi geliştireceklerini ifade etmiş.
          Darısı bizim belediyemizin   ve  köy evlerimizin başına ..      

****            ******                   *******


         Seben köylerindeki evlerin pek çoğu   Türk köy ev mimarisinin en güzel  örnekleri arasındadır.Genel olarak  evler, alt katları ahır,  üst katları yaşam alanı olarak düzenlenmiştir. Evlerde  üst kat ve  alt kata  iki  ayrı  giriş mevcut olup , ahır olarak  kullanılan alt kattan  üst kata geçiş,  içten  merdivenle  sağlanmıştır.İki veya  üç kat olarak inşa edilen evlerin bazılarında  ara  katlarda   kışlık buğday ve erzakların yer aldığı   ambar odaları mevcuttur.
      19. ve 20. yüzyıl  köy yaşamını günümüze aktaran   Seben köy evleri,  çevrede bulunması kolay  malzemelerle ,  taş ve ahşapla  inşa edilmişlerdir.  Bir keser, bir testere ile on beş ,yirmi günde bir ev inşa eden zamanın  kadim ustalarına saygı duyarcasına ayakta kalan bu evlerin  alt katları ,saman ve  çamur karışımından  sıva ile sağlamlaştırılmış ,  iki sıra taş ile örülü yüksek duvarlara  sahiptir.  Üst katlar ise, ağaçların yuvarlak taraflarının balta ile düzeltilmesi sonucu elde edilen ve  dikine ,yan yana yerleştirilen  “ dizeme “denilen kerestelerden  inşa edilmiştir.  Evlerin iç duvarları   samanla karıştırılan  sıva çamuru ile sıvanmış,  bu sıvanın üzerine kireçle  badana yapılmıştır.
       Köy evlerinin,   her yirmi, otuz yılda bir  yapılan tamiratlarla     ayakta kalabilmiş nadir örnekleri , 150 yıla varan   geçmişleriyle, geleneksel mimari  yapım tekniklerinin karakteristik özelliklerini üzerlerinde  taşırlar. Beşik çatılı ,kare planlı bu  evler,  Türk köy evlerinin en özgün  örnekleridirler. Beşik çatı ve kare plan,dizemeli duvarlar  depremlere karşı daha fazla mukavemet sağlar ,çatı katında oluşan hava boşluğu, evi yazın serin, kışın sıcak tutar. 
       Yapım tarihleri, 70-80 yılı geçmeyen ve  nispeten yeni    sayılabilecek    üç katlı ,dik çatılı  evler de  Mudurnu ilçe merkezindeki evlerle benzerlikler taşırlar. Mudurnu’ da gördüğünüz bir evin  benzerini, Seben’in bir köyünde  görmeniz, onları inşa edenlerin aynı   ustalar  olduğunu anlamanızı sağlar.Aralarındaki farklar ,  köy ve kasaba  yaşamının getirdiği ihtiyaçlara göre oluşan  değişiklikler  ile  ev sahibinin gelir düzeyi ile alakalıdır.
       Seben köy  evleri,  Türkmen atalarımızın uzun asırlar boyu geliştirdikleri köy yerleşim geleneklerinin ve dokusunun somut örnekleridir.Geçim kaynağı hayvancılık ve tarım olan yöre insanının ihtiyaçları doğrultusunda inşa edilen bu evler , pencere kenarlarında sedirler , bir duvarda  ocak ve duvarlarda yüklüklerden oluşan odalardan oluşmaktadır. Bu odalar;  sedirlerde oturularak oturma odası, ocakta pişirilen yemeğin, ortaya kurulan  sofrada  ile yenmesi ile yemek odası ,sedirin bir  kenarında üst üste  katlanarak dizilen döşeklerin  serilmesi ile yatak odası haline gelir.Isınma odun sobası ile olur ,banyo ihtiyacı,  ocakta veya  soba üzerinde ısıtılan su  ile ocağın yanındaki bir dolabın içinde yıkanılarak giderilir.  Her odanın çok işlevinin  olması, bir evde, geniş ailelerin  bir arada yaşamaları için  uygun barınma imkanları yaratır. 
        Köy evlerinde   geniş aileler   kuşaklar boyu bir arada  yaşamış ,  aynı zamanda  geçmiş zamanlardan  günümüze  kültürel mirasımızın  aktarılması için de  aracı olmuşlardır. Bu  evlerde yaşayan son yaşlıların ebediyet intikal etmesiyle, evler,   kaderlerine terk edilecek ve  zamanla  yıkılacaklar ,  şehirlere  betona  hapsolmuş bizlerin de  geçmiş  ile   bağları  kopacaktır. 
       Seben köyleri,   yörenin kültürel ve turistik açıdan gelişmesi açısından büyük bir potansiyele sahiptirler. Eski evleri ,çevreye uyumlu  yerleşimleri, doğal tarıma elverişli topraklarıyla Seben köyleri,  ekolojik  turizmin gelişmesi için ideal  olanaklar sunmaktadır.Seben’ de konaklama imkanı  hemen hemen   yok gibidir.Seben köy evlerinin  yapılacak tamirat ve iyileştirmelerle konaklama imkanı yaratacak pansiyonlara  dönüşmesi pekala  mümkündür. Evlerin  yapım teknikleriyle,  planlarıyla Kıbrısçık, Göynük, Mudurnu, Beypazarı, Safranbolu’daki benzerleri  arasında  çok büyük, önemli farklılıklar yoktur.  Bu bölgelerde  “Türk evlerinin restore edilerek  turizm amaçlı  kullanımı” şeklinde gelişen turizm hareketinin Seben ,Kıbrısçık  köylerinde başlatılmaması için hiçbir neden yoktur.   
YORUM EKLE

banner133