“Seben Kozyaka köyü örneğinde, köy kültürünün korunması ve yaşatılması için bir kırsal turizm proje önerisi...

Benim doğduğum ve  dokuz yaşına kadar yaşadığım, üniversite  eğitimi için İstanbul’a gidinceye kadar  her yaz tatilini köy işlerinde çalışarak  geçirdiğim  köy olan Kozyaka  Köyü , Seben  ilçe merkezine 9  km uzaklıktadır.   1970  yılında yaklaşık 700 kişi olan köy nüfusu,  bu gün 72 kişiye  kadar düşmüştür. Köyde genç nüfus kalmadığı gibi okula giden çocuk ta bulunmamaktadır. Köy, geçim sıkıntısı ve   diğer sosyal , kültürel sebeplerle memleketimizdeki pek çok köy gibi çok göç vermiştir. 
               Bir zamanlar, iki yayla  ve çok geniş meralarda, sayıları on binleri bulan sayılarda küçükbaş hayvan yetiştirerek geçimini sağlayan köylülerden bu gün hayvan yetiştiriciliği yapan sadece üç ,dört  aile kalmıştır.   
               Geçmiş  yıllarda köydeki   tarım  faaliyetleri  hane ihtiyacı kadar  kısıtlı tarım alanlarında yapılmaktaydı. Tarım  alanların  miras yoluyla bölünmesi ve çalışacak insan gücünün şehirlere göç etmesi  sebebiyle   şimdilerde köyde   tarımla uğraşan çok az  aile kalmıştır.   
              İlçe ve il merkezine göç eden köylülerden köye dönmek arzusunda olan,  çalışma gücü yeterli , genç emekli, pek çok  köylü bulunmaktadır.  Bu insanların köye döndüklerinde gelir getirici bir faaliyette bulunmaları , günümüz koşullarında neredeyse imkansızdır. 
               Çevreyle uyumlu yerleşimi, Batı Anadolu köy mimarisini yansıtan eski evleri, organik , doğal tarıma elverişli topraklarıyla Kozyaka köyü ,    “ekolojik bir turizm köyü  “ olabilir. Bu sayede  köylüler, gelişecek turizm hareketiyle gelir elde etme imkanına kavuşabilirler.      
              Kozyaka Köyünde  , özellikle Çavuşlar mahallesindeki altı taş, üstü ahşap yapılı eski köy evleri, Türkmen atalarımızın uzun asırlar boyu geliştirdikleri köy yerleşim geleneklerinin ve yaşam biçiminin  somut örnekleri olarak halen ayaktadırlar.  Köydeki evlerin yapım teknikleri ve planları; Göynük, Mudurnu’daki benzerleri ile hemen hemen aynıdır. Alt katları ahır, üst katları yaşam alanı olarak kullanılan köy evleriyle, bu kasabalardaki evler arasındaki farklar,  köy ve kasaba yaşamının getirdiği ihtiyaçlara göre oluşan değişiklikler ile ev sahibinin gelir düzeyi ile alakalıdır. 
     Anılan bu tarihi kasabalarda,   “Türk sivil mimari örneklerinin restore edilerek turizm amaçlı kullanımı” şeklinde gelişen turizm hareketinin, organik ve doğal tarımla, köy kültürünü yansıtan düzenlemelerle desteklenerek Kozyaka  köyünde  başlatılması  yöre için son derece yararlı  olacaktır.  
    Kozyaka Köyü, Çavuşlar Mahallesinde bulunan evlerin,  tamirat ve iyileştirmelerle konaklama imkanı yaratacak pansiyonlara dönüşmesi pekala mümkündür.                  
        
Kozyaka Köy’ündeki  evlerde  geniş aileler    kuşaklar boyu bir arada yaşamışlar ve  evler , geçmiş zamanlardan günümüze, kültürel mirasımızın, bölgesel köy yaşam biçiminin aktarılması için de aracı olmuşlardır. Bu evlerde yaşayan son yaşlıların ebediyet intikal etmesiyle, evler, kaderlerine terk edilecek, zamanla yıkılacaklar,  şehirlere, betona hapsolmuş insanlarımızın da geçmiş ile bağları kopacaktır.Nitekim pek çok ev yıkılmak üzeredir. 
                Köy kültürel yaşam biçiminin gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için
Çavuşlar Mahallesinin;  meydan düzenlenmesi, çeşme, camii ve kullanılmayan ilk okulunda yapılacak iyileştirmeler,  çevre düzenlemeleri ve sokak iyileştirilmeleriyle desteklenerek atı Anadolu köy kültürünün izlenebileceği yaşayan bir müzeye dönüştürülmesi mümkündür.             
   
   Bu projenin tamamlanmasıyla, köy evlerinde konaklamak isteyen, doğal köy yaşantısını  yaşayarak öğrenmeye istekli, isterlerse, köylülerle birlikte bağ, bahçe işlerinde çalışabileceğini bilen, çevredeki yaylalara yürüyüşler yapma imkanlarını değerlendirmek isteyen kent insanlarının  köyü ziyaret etmeleri  mümkün olabilir. 
   Yöremiz Seben’de gelen misafirler için konaklama imkanları sınırlıdır.   Seben  Kaya evlerinin bulunduğu alanda, Prof.Dr.Halil İnalcık Tesisleri’nin başarılı bir çalışma sonunda  faaliyete geçmesiyle birlikte  yöre için   önemli bir konaklama imkanı sağlanmıştır. Tesisin lokanta bölümleri de  ziyaretçilerin ihtiyaçlarını karşılayacak hale de  gelmiştir. Ancak özgünlükleri korunarak restore edilmiş    köy evlerinde  konaklamanın,   kentli insanlarda  farklı bir duygular  yaşatacağı kesindir.    
  Kozyaka Köyü’nde uygulanacak  bu projenin başarısıyla ,   aynı özelliklere sahip ve aynı kaderi paylaşan diğer Seben köylerine  de örnek oluşturulacaktır. Yeterli sayıda yatak kapasitesine ulaşılıp  konaklama imkanları   sağlandığında  gelen misafirlerin,  çevre köylerde doğa turizmi açısından pek çok yeri ziyaret etmeleri mümkün olacaktır.  (Kaya Mezarları, Bizans kilisesi ,Fosil Ormanı, Kaplıcalar, Yaylalar, Trekking alanları vb.)
            
              Proje kapsamında;
1- Köyün  dört mahallesinden biri olan , 22  adet eski köy evinin  bir arada bulunduğu Çavuşlar Mahallesinin bir bütün olarak koruma altına alınması ve evlerin misafir kabul edecek hale getirilmesi için gerekli restorasyon çalışmalarının yapılması , köye  kanalizasyon sistemi kurulması, elektrik ve telefon kablolarının yer altına alınarak özgünlüğün korunması, mahallede meydan ,sokak iyileştirmeleri yapılması gereklidir.  
2- Mahallenin yöremiz   köy kültürünü yansıtacak objelerle zenginleştirilerek yaşayan bir müze haline gelmesinin  sağlanması   mümkündür.  
3- Köy tarihinin eski çağlara dayandığı  bilinmekle beraber geçmişe yönelik tek tarih kaydının,  Çavuşlar mahallesindeki çeşme taşında 1811 tarihi  olduğu, A.İ.B.Ü Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr.Meral Ortaç’ın yaptığı bir ön araştırmayla  ortaya çıkarılmıştır. 
4-   Köyün, Kıvrı Mahallesinde varlığı çok eski zamanlardan bu yana bilinen ve köylülerce bu güne kadar tahrip edilmeden korunan, antik dönemden kalan mezarların ortaya çıkarılması için  arkeolojik  kazı çalışmaları yapılarak hem köy tarihi hem de Seben yöre tarihi hakkında ayrıntılı bilgilere ulaşmak mümkün olacaktır.    
SONUÇ OLARAK ; PROJENİN TAMAMLANMASIYLA BİRLİKTE  , KOZYAKA  KÖYÜNDE, DİĞER SEBEN  KÖYLERİNE ÖRNEK  OLACAK   BİR TURİZM HAREKETİ   BAŞLAYACAK  ,  BU SAYEDE PEK ÇOK KÖYLÜ, AYRILDIĞI KÖYÜNE GERİ   DÖNECEK , ATA   YADİGARI  KÖYLERDEKİ KÜLTÜREL KÖY  MİRASI  KORUNUP YAŞATILACAK VE GELECEK KUŞAKLARA AKTARILACAKTIR.
 HER GEÇEN GÜN   YOK OLAN VE YERİ DOLDURULMASI İMKANSIZ KÜLTÜREL VE DOĞAL DEĞERLERİMİZİ KORUYUP YAŞATMALIYIZ. . 
 
 
YORUM EKLE

banner133