Nilgün Özerdoğan

Nilgün Özerdoğan

ATATÜRK’ÜN BOLU’YA GELİŞİ-3

Geçen haftadan devam ediyorum.
…/.
Cumhurbaşkanı Atatürk’ün önerisiyle, Kazan Köyü Muhtarı Satı Kadın’ın TBMM’ne aday olacak ilk kadın milletvekilleri arasında yer alması düşüncesi; çilekeş, vefakar, yiğit köy kadınları için bir ödül, bir taltif olmaktan çok öte; kadının sosyal ve siyasal yaşamdaki gerçek yerinin, bir aydınlanma önderi tarafından bütün topluma anımsatılması, konunun önemine işaret edilmesidir…
Atatürk ve beraberindekiler, Kazan Köyü’nden hareketle, öğleden sonra Kızılcahamam’a ulaşırlar. Halkın coşkun gösterileriyle karşılanan Atatürk, burada kendisi için hazırlanan bir çadırda geceyi geçirir. Ertesi sabah Gerede’ye doğru yola çıkılır. Gerede ve Reşadiye (Yeniçağa) ziyaretlerinden sonra, vakitler akşama doğru yaklaşırken kafile Bolu’ya ulaşır.
Atatürk; Kazan Köyü, Kızılcahamam, Gerede, Yeniçağa (Reşadiye) güzergahıyla yaptığı yolculuk sonrasında, 17 Temmuz günü öğleden sonra saat 17.00 sıralarında Bolu’ya gelmiştir. Bolulular, Atatürk’ü karşılamak, ağırlamak için bir “Tezyin ve Karşılama Heyeti” oluşturmuşlardır. Bu heyet içinde, Bolu Ticaret Odası Başkanı Diş Hekimi Tevfik (Atay) Bey’in eşi Öğretmen Kadriye Hanım (Solmaz Baysal’ın annesi, Ahmet Baysal’ın Kayınvalidesi), Fakiha Hanım (İnhisar Daire Müdürü’nün eşi) gibi isimler yer almıştır.
Bolu’nun Ankara yönünde, Kuruçay mevkisinde karşılanan Cumhurbaşkanı Atatürk’e; Bolu Kız Sanayi Mektebi Resim-iş öğretmeni ve Bolu Belediye Meclis Üyesi Behire Faik Hanım (Bediz Aydilek-Morova) tarafından bir buket çiçek takdim edilir. Konuklar, karşılayan askeri ve sivil erkan, kalabalık bir halk topluluğu ile birlikte Hıdırlık (Fırka) Tepe’deki Bolu Halkevi’ne doğru yürüyüşe geçerler.
Akşam yemeği için, Halkevi binasında hazırlık yapılmıştır. Atatürk’ün Bolulu aşçısının hazırladığı sofrada; Cumhurbaşkanı Atatürk’le birlikte gelen misafir topluluğunun yanı sıra, Bolu’dan katılan sivil ve askeri erkan, yerel yöneticiler ve Fırka görevlileri de yer alırlar. 17 Temmuz akşamı Bolu Halkevi’nde düzenlenen kalabalık yemek programı, Cumhurbaşkanı’nın diğer ziyaretlerinde olduğu gibi; ülke sorunlarının ele alındığı, sosyal, siyasi, ekonomik konuların tartışıldığı, bilim insanlarının görüşlerine başvurulduğu “Atatürk’ün Fikir Sofrası”na dönüşür. Bolu Halkevi’ndeki Fikir Sofrası’nda, ağırlıklı olarak, “ Kadınların Milletvekili Seçimlerine Katılma ve Seçme Seçilme Hakkı” ve Ağustos ayında İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda düzenlenecek olan “II. Türk Dil Kurultayı” konuları ele alınır.
Cumhurbaşkanı Atatürk’ün yönettiği “Bolu Halkevi Fikir Sofrası”ndaki konuşmalar, Kadınların Milletvekili Seçimlerine Katılması ve Seçme Seçilme Hakkı konusuna getirilir. Konuşmalar sırasında; “Kadın meb’us olabilir mi?” diye bir soru ortaya atılır.
Atatürk, bu konuda, Bolu Milletvekili Falıh Rıfkı (Atay) Bey’e söz verir.
Falih Rıfkı (Atay) Bey, özetle:
“… Kurtuluş Savaşı’nda köy kadını askerlik etti. Ateş boyunca giden yollar, kağnı süren analarla doluydu. (…) On yıldır sıra ile bütün işlerimize katılan genç kadınlarımız kendilerinin de bu öz mayadan yoğrulmakta olduklarını gösterdiler.
(…) Türk töresi kadınla erkeği birbirinden ayırt etmez. İslamlığa kadar Türk kadını erkekle kafa kafaya düşünür, yan yana işler omuz omuza dövüşür, eli kılıca başı tuğa alışıktır. Türk töresinde kadın ne süs, ne de yüktür…” mealinde, etkili ve heyecanlı bir konuşma yapar.
Konuşmanın son bölümünde de:
“- Paşam, on sene evvel Ankara’da bir toplantı yapmıştık. Aramızda peçeli, çarşaflı hanımlar vardı. Bugün ise Bolu’da, küçük bir şehirde medeni kıyafetli hanımlarla birlikte bulunuyoruz” deyince, Atatürk neşeli bir şekilde;
“- Sus sus, otur otur!” der…
Edebiyat Tarihçisi ve Türkolog Mehmet Fuat (Köprülü) Bey’e söz verilir.
Cumhuriyet döneminin önde gelen bilim insanlarından birisi olarak tanınan Fuat (Köprülü) Bey, Atatürk’ün özel isteği üzerine siyasi yaşama atılmıştır. Bolu Halkevi’nde 17 Temmuz akşamı yapılan Fikir Sofrası’nda, Fuat Bey’in “Kadınların Tarihte Oynadıkları Büyük Roller” konulu konuşması da ilgiyle dinlenir ve takdir edilir.
…/.
Haftaya devam edeceğim.

Önceki ve Sonraki Yazılar