YILKI ATLARI VE YEREL HALKLA UYUM SORUNUNA BAKIŞ

Yılkı Atları…

Yıllardır Bolu- At Yaylası’nda koşturan, görsel şölen oluşturan ,doğa koşullarına çok dayanıklı ,gündüz ve gecesini dışarıda geçiren ,otçul beslenmeyle sarkık karınlı hayvanların özgürlükleri ellerinden mi alınacak ?

Bolu – At Yaylası Yılkı Atları’na ilişkin olarak bitişik komşu köy muhtarlıklarının altısının T C.Bolu Valilik makamına verdikleri müşterek şikayet dilekçesiyle, bu hayvanların toplatılmasının talebinde bulunulması ,doğa sever, hayvan sever, Bolu Halkının haklı tenkitlerine yol açmaktadır (Bolu’nun Sesi Gaz.13.03.2023).

Yılkı adı nereden gelmektedir ?

Yılkı; atçılıkta kullanılan bir yetiştirme biçimidir (Diren Eyidoğan,2023).

Anadolu’da, Manisa Spil ve Yunt Dağı, Erciyes Dağı etekleri, Maden Şehri ,Muş ,Dinek ,Karaman,Üç kuyu,Karadağ Köyleri, Afyon,Koca Yayla da bulunan Yılkı Atları; yerli ve yabancı turistlerin ziyaret ettiği , doğa fotoğraflarında güzel kareler yakaladıkları, vahşi yaşamı tercih eden hayvan toplulukları olmuştur.

16 Aralık 2022 tarihinde 196 ülkenin toplandıkları COP 15 BM. Biyoçeşitlilik Konferansında ;2050 yılına kadar insanlığın “doğayla uyum içinde yaşamasını sağlamak” hedef kararlarını almalarından sonra, böyle bir çatışmanın Bolu’da olması “ Tabiatın Kalbi” ne hiç yakışmıyor ..!

Ayrıca, 15 gün sonra 30 Mart 2023 tarihinde üç gün sürecek olan İngiltere-Oxford’da;“İnsan-vahşi yaşam çatışması ve bir arada yaşaması” uluslararası konferansı yapılacaktır.

Diren Eyideğer, Doğa Dergisindeki (2023) ; ”Anadolu’nun Yılkı Atları” makalesinde ,”Yılkı Atlarını insana en yakın dostlarından olan hayvanların başında gelmektedir “diye belirtir.

“Onların onar ve yirmişerli gruplara uyarlanarak bölündüğünü ,hatta bir de aralarında grup lideri seçtiklerini, liderin diğer atlar su içerken gözcülük yaptığını,alana insanlar yaklaştığında ayağını yere vurarak ,kişniyerek diğerlerini uyardığını dile getirmektedir”.

Arazide çoğalıp büyüse de belli bir yaşam alanına ihtiyaç duyuyorlar. Vücut aktivitelerini düşürüp kışı atlatabiliyorlar.

Kış barınakları için farkındalıklar oluşturmak ve ot ,saman, yem ,Yılkı Atlarının bir çoğunun hayatta kalmasına katkı yapacağı işlemler olarak ,insanoğlunun zor olmayan görevi olmalıdır.

Nitekim 7-8 yıl öncesi ,Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 2016 yılında Karaman’ın kuzeyinde Karadağ’da yaşayan atların ,Anadolu Koyunları’na zarar vermesini önlemek ve bu hayvanların sağlığını ve sayısını kontrol altına almak amacıyle ”Yılkı Atlarının Kontrolu ve Rehabilitasyon Projesi” başlatmıştır .Proje kapsamında Yılkı Atlarının ihaleyi alan firmaca yakalanmasıyla 200’e yakın hayvan kontrol altına alınmıştır . Daha sonra muayeneleri de yapılan atların büyük bir kısmının tekrar yaşam alanlarına bırakılması öngörülmüştür (Yeni Şafak Gaz.2017).

Yabani yaşamla ilgili sorunların çözülebileceği kurum ,bu konularda deneyimli ve sorumlu Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’dür.

Vahşi yaşamla yan yana yaşama istekliliğinin bütüncül bir düşünceyle ele alınması ve doğayla barışmaya giden yol olacaktır.

KAYNAKLAR: Zimmerman,A.( 2022): Conference de L’ONU sur la biodiversite a quoi ressemble vivre en harmonie avec la nature.The Conversation.

Eyideğer,Diren (2023) :Anadolu YILKI Atları.Doğa Dergisi.2023.

Bolunun Sesi Gazetesi.13 Mart 2023.

Yeni Şafak Gazetesi 02-09-2017 .

Önceki ve Sonraki Yazılar